Την Πέμπτη 27 Οκτωβρίου έγινε η σχολική μας γιορτή με ποιήματα, τραγούδια και θεατρικό από τους μαθητές της Γ΄και Δ΄ τάξη με υπεύθυνους τη δασκάλα της Γ΄κ. Σίνα Ράπτη και τον δάσκαλο της Δ΄κ. Γιώργο Μαγγόπουλο. Τα τραγούδια ειπώθηκαν από τους μαθητές/τριες της Ε΄και Στ΄ τάξης. Η διδασκαλία των τραγουδιών έγινε από τη μουσικό κ. Μαριάννα Βαγενά, ενώ το συντονισμό της χορωδίας την ημέρα της γιορτής είχε η δασκάλα της Ε΄κ. Φιλίτσα Χριστοδούλου.
Την ημέρα αυτή έγινε και η παράδοση της σημαίας από τον Διευθυντή του Σχολείου στον αριστούχο μαθητή της Στ΄ τάξης Τσιαμήτα Νίκο. Α΄παραστάτιδα για τη σχολική χρονιά 2016-17 ορίστηκε η μαθήτρια της Στ΄ Μόσιου Ειρήνη-Αλεξάνδρα και Β΄παραστάτης ο μαθητής της Στ΄Μπέκος Κωνσταντίνος (για την 28η Οκτωβρίου-Τριών Ιεραρχών) και ο μαθητής της Στ΄Μιχέας Κωνσταντίνος (για την 25η Μαρτίου).
Συγχαρητήρια στα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς.
Την Παρασκευή 28 Οκτωβρίου οι μαθητές/τριες παρέστησαν στη δοξολογία που πραγματοποιήθηκε στον Ι.Ν. Παμμέγιστων Ταξιαρχών και στην κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των Πεσόντων. Ο πανηγυρικός της Ημέρας εκφωνήθηκε από τον Διευθυντή του Σχολείου.
Πανηγυρικός
Αιδεσιμότατε,
Αξιότιμη πρόεδρε της Τοπικής Κοινότητας, εκπρόσωποι των τοπικών Συλλόγων, αγαπητοί συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, αγαπητοί μας μαθητές και αγαπητές μας μαθήτριες
Καλούμαι και πάλι σήμερα να εκφωνήσω τον Πανηγυρικό λόγο της ημέρας.
Ο Πανηγυρικός λόγος πρέπει να εκφράζει το πανηγύρι των ψυχών όσων πανηγυρίζουν, αλλιώς είναι κούφιος λόγος, υποκριτική τέχνη προσβολής της μνήμης των ηρώων.
Είναι όμως οι ψυχές μας σε θέση να πανηγυρίζουν; Η κατάσταση που έχει περιέλθει σήμερα το Έθνος και η χώρα μας συνεχίζει να είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Η κατάσταση των περισσότερων πολιτών θλιβερή, με τσαλακωμένα όνειρα και προσδοκίες. Υπάρχει λοιπόν λόγος για έναν Πανηγυρικό σήμερα; ΝΑΙ υπάρχει. Ο Πανηγυρικός λόγος, για ένα λαμπρό γεγονός όπως είναι η 28η Οκτωβρίου 1940, εκφράζει την αποδοχή του γεγονότος για το οποίο πανηγυρίζουμε ως γεγονός ορθό, επαινετό και άξιο μίμησης. Κάποιοι είναι αντίθετοι με τον εορτασμό, γιατί φέρνουμε στη μνήμη την έναρξη ενός πολέμου. Αν δούμε τις εθνικές γιορτές άλλων χωρών θα διαπιστώσουμε, πως βασίζονται σε γεγονότα απελευθέρωσης ή θεμελίωσης και ίδρυσης του κράτους τους.
Εμείς απαντάμε πως σήμερα πανηγυρίζουμε, ελπίζοντας η 28η Οκτωβρίου 1940 να αποτελέσει την αιτία και το ερέθισμα που θα κάνει όλους μας να ορθώσουμε το ανάστημά μας και μαζί μ’ αυτό τη χώρα και τη ζωή μας. Να βρούμε και πάλι τις αξίες που χάσαμε, να κυνηγήσουμε τα όνειρά μας, ιδιαίτερα οι νέοι μας που έχουν γίνει αριθμοί σε καταστάσεις ανέργων.
Είναι η ημέρα που οι Έλληνες είπαν το «ΟΧΙ» στους Ιταλούς του Μουσολίνι και σε κάθε εχθρική επιβουλή εναντίον της πατρίδας. Ελπίδα είναι, να είναι το μήνυμα που θα σηκώσει ξανά την Ελλάδα και τους Έλληνες. Μια Ελλάδα που θα ξεφύγει από τα γρανάζια της διαπλοκής και της υποταγής σε δήθεν φίλους συμμάχους.
Τι κι αν τότε οι εχθροί ήταν πολλαπλάσιοι και είχαν περισσότερα και καλύτερα όπλα; Οι Έλληνες νίκησαν αποδεικνύοντας ότι η ιστορία δεν υπακούει στην κοινή λογική και δε γράφεται με αριθμούς αλλά με τη μεγαλοσύνη της ψυχής και της καρδιάς το πύρωμα. Δεν ήταν εύκολη η νίκη, ούτε καν η απόφαση του αγώνα. Πολλοί θεώρησαν το «ΟΧΙ» των Ελλήνων ως αποκοτιά και άσκοπη θυσία σε μια εποχή όπου οι δυνάμεις της ναζιστικής Γερμανίας του Χίτλερ, της Ιταλίας και των συμμάχων τους είχαν κυριαρχήσει σ? όλη σχεδόν την Ευρώπη. Οι Δυνάμεις του Άξονα προκαλούσαν το δέος πριν καν να επιτεθούν στους αντιπάλους τους και απέτρεπαν ακόμη και τη σκέψη της αντίστασης που θεωρούνταν μάταιη. Είχαν κατορθώσει δηλαδή να κερδίζουν τον πόλεμο όχι μόνο στο πεδίο μάχης αλλά και στο ψυχολογικό πεδίο. Όμως, δεν υπολόγισαν ότι η τραυματισμένη αξιοπρέπεια είναι η πιο ανίκητη δύναμη. Είναι η δύναμη, που έχει πάντα το δίκιο. ?Είναι η Ελλάδα, έγραψε ο Γιώργος Θεοτοκάς, που κάνει πόλεμο για την ελευθερία της και την τιμή της… Κάποιος θέλησε να πνίξει την Ελλάδα. Νιώσαμε τα κρύα δάχτυλα γύρω στο λαιμό της. Ανατριχιάσαμε. Ύστερα μονομιάς ξύπνησε η φύση μας. Σφίξαμε τα δόντια και κάναμε πόλεμο?.
Πόλεμος που έφερε ανυπολόγιστες καταστροφές, πλήθος νεκρών στα πεδία των μαχών αλλά και στα αντίποινα των Γερμανών στα χρόνια της κατοχής. Τα μαρτυρικά χωριά, όπως τα Ανώγεια στην Κρήτη, το Δίστομο στη Βοιωτία, η Δράκεια στη Μαγνησία με 114 νεκρούς γίνονται μάρτυρες της θηριωδίας των Γερμανών αλλά και φάροι φωτεινοί της αντίστασης και του αγώνα των Ελλήνων.
Η σημερινή μέρα μου δίνει την αφορμή να αναφερθώ σε γεγονότα της τοπικής ιστορίας, επιλέγοντας τα μαύρα χρόνια της κατοχής και την Εβραϊκή Κοινότητα Βόλου.
Απ? τον πρώτο κιόλας χρόνο της Κατοχής φυσάει στο Βόλο ο άνεμος της Αντίστασης.
Βαρύς ο ίσκιος του καταχτητή στην πόλη. Αδειάζει νωρίς η παραλία. Χαμηλώνουν οι φωνές στα κουτούκια της Ιωλκού.
Πληθωρισμός, ανεργία, πείνα, μαύρη αγορά,- σύνεργα του χιτλεροφασισμού για την επιβολή της νέας τάξης πραγμάτων. Στα παιδικά μου χρόνια είχα την τύχη να ακούω τις αφηγήσεις του πατέρα μου, που πολέμησε στην Αλβανία και έζησε τα δύσκολα χρόνια της κατοχής.
Μα ο λαός δε σκύβει το κεφάλι. Σεπτέμβρη του ?41 ιδρύεται το Ε.Α.Μ.
Κι ο Βόλος είναι έτοιμος να σηκώσει το μήνυμα του Αγώνα. Ο κρυφός λόγος της λευτεριάς ζεσταίνει τις καρδιές. Τον ψιθυρίζουν οι γειτόνοι στην Ανάληψη, στη Νέα Δημητριάδα, στις Παράγκες, στο Συνοικισμό. Τον κρύβουν κάτω από τα τρύπια ρούχα τους οι εργάτες κι οι εργάτριες στου Ματσάγκου. Τον ταξιδεύουν με το τρενάκι στο Πήλιο οι σιδηροδρομικοί.
Οργάνωση! Αντίσταση!
Κι ο φασισμός θα χτυπήσει με τις συλλήψεις, τα βασανιστήρια, τις ομαδικές εκτελέσεις. Στο Βόλο λειτουργούν τρία κολαστήρια: Φυλακές Αλεξάνδρας Φυλακές Ιωσαφάτ – Κίτρινη Αποθήκη.
Δέκα μέρες μετά το Πάσχα του ?44, 27 του Απρίλη, γίνεται το φοβερό μπλόκο στον Άνω Βόλο. Πιάνουν εκατοντάδες πολίτες και τους οδηγούν στην Κίτρινη Αποθήκη. Ένας κουκουλοφόρος με μαύρο ράσο και μαύρα γάντια ξεχωρίζει πενήντα από τους κρατούμενους. Είναι ο καταδότης, ο νέος εφιάλτης που πρόδωσε την πατρίδα του. Παίρνουν τους πενήντα και τους οδηγούν σε άλλη αίθουσα. Τους κρατάνε για τρεις ώρες όρθιους κι αμίλητους. Ύστερα τους υποχρεώνουν να πέσουν μπρούμυτα. Αρχίζουν να τους χτυπούν με τις μπότες και τους βούρδουλες. Τους παίρνουν ρολόγια, δαχτυλίδια, κοσμήματα. Ύστερα τους στήνουν όρθιους στον τοίχο κι αρχίζουν να τους εκτελούν έξι- έξι.
Το αίμα αυτό δε θα χυθεί ανώφελα. Θα ποτίσει το δέντρο της λευτεριάς. Για κάθε πατριώτη που χάνεται, δέκα άλλοι θα πάρουν τα όπλα και θα βγουν στο Βουνό.
Κι ας περάσω σε γεγονότα που αφορούν την Εβραϊκή κοινότητα Βόλου.
Με την έναρξη του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου 71 εβραίοι ντύθηκαν στο χακί και πολέμησαν στο μέτωπο. Από αυτούς ένας σκοτώθηκε, πέντε τραυματίστηκαν και 2 έμειναν ανάπηροι κατά τις μάχες.
Τον Απρίλιο του 1941 η πόλη του Βόλου καταλήφθηκε από τα Ιταλικά στρατεύματα. Οι Εβραίοι δεν αντιμετώπισαν άμεσο κίνδυνο. Πολλοί Εβραίοι, ιδίως νέοι, συμμετείχαν στην Εθνική Αντίσταση προσφέροντας μεγάλες υπηρεσίες. Το Σεπτέμβριο 1943, όταν η Ιταλία συνθηκολόγησε με τους συμμάχους, ο Βόλος βρέθηκε υπό γερμανική κατοχή. Τα πρώτα αντιεβραϊκά μέτρα των Γερμανών εκδηλώθηκαν τον Οκτώβριο του 1943.
Ο Αρχιραββίνος Πέσσαχ βλέποντας τον κίνδυνο που διέτρεχαν οι Εβραίοι του Βόλου δραστηριοποιήθηκε άμεσα. Μετά τη διαταγή του Γερμανού Φρούραρχου να του προσκομίσει κατάσταση των Εβραίων του Βόλου επισκέφτηκε το Νομάρχη Πανταζίδη, το Δήμαρχο Σαράτση και το Μητροπολίτη Δημητριάδος Ιωακείμ ζητώντας βοήθεια. Αμέσως ο μακαριστός Μητροπολίτης έστειλε κάποιον κληρικό στον τότε πρόξενο της Γερμανίας Έλμουντ Σέφελ. Ο Γερμανός πρόξενος αψηφώντας τον σοβαρό κίνδυνο της ενέργειας του, διαμήνυσε προς τον Μητροπολίτη ότι οι Εβραίοι πρέπει να φύγουν άμεσα. Στη συνέχεια ο Μητροπολίτης Ιωακείμ γνωρίζοντας και αυτός τον κίνδυνο που διέτρεχε ετοίμασε, χωρίς δισταγμό, ιδιόχειρο σημείωμα για τις οργανώσεις Εθνικής Αντίστασης που δρούσαν στο Πήλιο. Επίσης συνέταξε συστατική επιστολή προς τους ιερείς των χωριών και κωμοπόλεων ζητώντας να δώσουν κάθε δυνατή βοήθεια και συμπαράσταση προς τους διωκόμενους εβραίους.
Οι περισσότεροι Εβραίοι, με τη βοήθεια της Εκκλησίας, της Εθνικής Αντίστασης, της Πολιτείας και έχοντας πλαστές ταυτότητες με χριστιανικά ονόματα μπόρεσαν να διαφύγουν στα γύρω χωριά και να σωθούν.
Κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών, το Μάρτιο 1944, συνελήφθησαν 155 μέλη της Κοινότητας. Στάλθηκαν στα χιτλερικά στρατόπεδα όπου εξοντώθηκαν μαζί με άλλες έξι εκατομμύρια ψυχές.
Σώθηκαν όμως πολλοί περισσότεροι χάρη στη στάση και τις ενέργειες του Μητροπολίτη Δημητριάδος Ιωακείμ, του νομάρχη και του δήμαρχου αλλά και υπαλλήλων του δήμου και της αστυνομίας. Οι πράξεις τους παρακαταθήκη στο σήμερα. Η Τοπική Εκκλησία με πρωτεργάτη τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Ιγνάτιο προσφέρει τη βοήθεια της σε κάθε πάσχοντα, χωρίς να κοιτά την ταυτότητά του. Ιδιαίτερα στέκεται αλληλέγγυα στους πρόσφυγες που βίωσαν τη φρίκη του πολέμου γιατί στα πρόσωπά τους βλέπει την εικόνα του Θεού.
Μετά από τριάμισι χρόνια κατοχής και αντίστασης του λαού ήρθε και πάλι η λευτεριά στην πατρίδα μας. Η αποχώρηση των τελευταίων Γερμανών από το Βόλο έγινε στις 19 Οκτωβρίου 1944.
Τα ιστορικά γεγονότα ας μην είναι μόνο μια απλή αναφορά σε επετείους αλλά να αποτελούν οδοδείκτες για το σήμερα.
Ζήτω η 28η Οκτωβρίου 1940